RRP 117 Putgarten
Hoog boven het noordelijkste puntje van Rügen steekt een opvallende installatie af tegen de Baltische hemel: het RRP 117 in Putgarten. Wie over de kustweg naar Kap Arkona rijdt, kan er niet omheen. Deze radartoren is geen toeristische attractie in de klassieke zin, maar trekt gegarandeerd de blik en de nieuwsgierigheid van iedere bezoeker die dit afgelegen hoekje van het eiland verkent.
Wat is het RRP 117?
Het RRP 117, voluit "Remote Radar Post 117", is een actief luchtverdedigingsradarsysteem dat werkt in de L-band en gebruikmaakt van een zogeheten phased-array-antenne. Dat wil zeggen dat de radar zijn stralingsbundel elektronisch stuurt, zonder dat de antenne fysiek hoeft te draaien. Het systeem is een variant van de Amerikaanse AN/FPS-117, een driedimensionaal radarsysteem dat oorspronkelijk in 1980 werd ontwikkeld door GE Aerospace, inmiddels onderdeel van Lockheed Martin. In Duitsland is het in gebruik bij de Einsatzführungsdienst van de Luftwaffe, de dienst die verantwoordelijk is voor de luchtverkeersleiding en luchtverdediging.
Geschiedenis en achtergrond
De AN/FPS-117 werd aanvankelijk ontworpen voor een heel andere omgeving: het barre noordpoolgebied. Het systeem maakte deel uit van het Amerikaanse en Canadese "North Warning System", de opvolger van de beroemde DEW-linie (Distant Early Warning). Het grote voordeel van dit radartype is dat het op afstand bediend en bewaakt kan worden, met minimale aanwezigheid van personeel ter plaatse. Vergeleken met de systemen die het verving, werd daarmee tot vijftig procent bespaard op onderhouds- en operationele kosten. Die remote werking verklaart ook de naam: "Remote Radar Post". Het systeem heeft een indrukwekkend detectiebereik van ongeveer 370 tot 460 kilometer, waarmee grote delen van het Oostzeegebied vanuit Putgarten in kaart kunnen worden gebracht.
Wat je ziet
De installatie bestaat uit een markante phased-array-antenne, een plat, rechthoekig radarscherm dat op een toren of mast is gemonteerd. Anders dan bij klassieke ronddraaiende radarschotels oogt het RRP 117 statisch en bijna sculpturaal. De antenne is opgebouwd uit een groot aantal kleine stralingselementen die samen een nauwkeurige, smalle bundel vormen. Bezoekers die in de buurt van Kap Arkona rondlopen, zien de installatie van een afstand en kunnen hem fotograferen, maar de directe omgeving is afgezet en niet toegankelijk voor het publiek. Dat hoort ook zo bij een actieve militaire installatie.
Ligging en praktisch
Het RRP 117 staat in Putgarten, een klein dorp op het schiereiland Wittow, het uiterste noorden van Rügen. De locatie is geen toeval: vanaf dit punt heeft de radar vrij zicht over de westelijke Oostzee en aangrenzende luchtruimen. Voor bezoekers is Putgarten vooral interessant als stopplaats op weg naar Kap Arkona, het meest noordelijke punt van Rügen met zijn historische vuurtorens en de indrukwekkende krijtrotsen langs de kust. Een parkeerplaats bij Putgarten fungeert als vertrekpunt voor wandelaars richting het kaap.
In de omgeving
Wie toch de moeite neemt naar dit uithoekje van Rügen te rijden, wordt beloond met een van de mooiste landschappen van het eiland. Kap Arkona met zijn twee vuurtorens en de Slavische ringwal Jaromarsburg liggen op wandelafstand. De kustlijn biedt spectaculaire vergezichten over de Oostzee, en bij helder weer zijn zelfs de contouren van het Deense eiland Møn zichtbaar. Het pittoreske vissersplaatsje Vitt, met zijn rieten daken en oeroude sfeer, ligt een kort stukje verderop en vormt een rustgevend contrast met de high-tech radar op de heuvel.
Op de kaart
Route plannenVeelgestelde vragen
Wat is de RRP 117 in Putgarten?
De RRP 117 (Remote Radar Post) in Putgarten is een militair radarstation op het noordpunt van Rügen. Het systeem is een zogeheten phased-array-radar die wordt gebruikt voor luchtruimbewaking. Het is gebaseerd op het Amerikaanse AN/FPS-117-ontwerp, oorspronkelijk ontwikkeld door GE Aerospace en nu onderdeel van Lockheed Martin. In Duitsland valt het onder de Einsatzführungsdienst van de Duitse luchtmacht.
Waarom is de RRP 117 interessant om te bezoeken?
De imposante radartoren is een opvallend baken in het landschap van Kap Arkona, het meest noordelijke punt van Rügen. Bezoekers zijn gefascineerd door de combinatie van moderne militaire technologie en een spectaculaire kustomgeving. De toren biedt een indrukwekkend contrast met de historische vuurtorens en de ruige natuur van het schiereiland Wittow in de directe omgeving.
Waar ligt de RRP 117 precies op Rügen en hoe kom je er?
De RRP 117 staat bij Putgarten, op het schiereiland Wittow in het uiterste noorden van Rügen, vlakbij Kap Arkona. Vanuit plaatsen als Sassnitz of Bergen op Rügen rij je via de B96 en vervolgens richting Wittow. Kap Arkona is ook bereikbaar via een schilderachtige toeristentreintje vanuit Putgarten zelf. Parkeren kan in Putgarten, waarna je het gebied te voet verkent.
Wat kun je bij de RRP 117 zien en doen?
Je kunt de indrukwekkende radartoren van buitenaf bekijken en fotograferen. Omdat het een actief militair systeem is, is toegang tot het terrein zelf niet toegestaan. Combineer het bezoek met een wandeling naar Kap Arkona, waar je ook de historische vuurtorens, de Slavische ringwal Jaromarsburg en een prachtig uitzicht over de Oostzee vindt.
Is de RRP 117 geschikt voor kinderen en gezinnen?
Een bezoek aan de omgeving is zeker gezinsvriendelijk. Kinderen vinden de grote radartoren al van veraf imposant. De bredere omgeving bij Kap Arkona biedt genoeg te beleven: kliffen, stranden, het treintje vanuit Putgarten en historische bezienswaardigheden. Houd er rekening mee dat de radar zelf een afgeschermd militair object is en niet van dichtbij te betreden is.
Wat is de beste tijd om de RRP 117 en omgeving te bezoeken?
De omgeving is het hele jaar door de moeite waard. In de zomer geniet je van warm weer en lang daglicht, ideaal voor wandelingen langs de kliffen. Het voor- en naseizoen zijn rustiger en bieden een authentiekere sfeer. In de winter kan het gebied rond Kap Arkona bijzonder sfeervol zijn door de lage zon en de ruige Oostzeekust, maar houd rekening met koudere temperaturen en kortere dagen.
Wat is er verder te zien en doen in de buurt van Putgarten?
Putgarten ligt op loopafstand van Kap Arkona, met twee historische vuurtorens, de Slavische ringwal Jaromarsburg en weids zeezicht. Op een paar kilometer afstand ligt het vissersplaatsje Vitt, een van de schilderachtigste dorpjes van Rügen. Wie meer natuur wil, kan wandelen langs de kliffen of het schiereiland Wittow verder verkennen met zijn uitgestrekte weiden en rustige stranden.
Tickets & excursies
Boek vooraf de leukste activiteiten, tours en tickets.