Preußensäule
Aan de zuidoostkust van Rügen staan twee imposante zuilen die je letterlijk en figuurlijk doen stilstaan. Meer dan vijftien meter hoog torenen ze uit boven het landschap, zwijgzame getuigen van Pruisische machtsvertoon en eeuwenoude militaire geschiedenis. De Preußensäulen zijn geen alledaagse monumenten - ze zijn gehouwen uit de ruwe grond van het eiland zelf, ten koste van een van de grootste zwerfstenen van heel Noord-Duitsland.
Geschiedenis: Brandenburg, Pruisen en een veroverd eiland
De twee zuilen werden opgericht in opdracht van de Pruisische koning Friedrich Wilhelm IV, de eerste in 1854 bij Neukamp en de tweede in 1855 bij Groß Stresow. Beide plaatsen maken vandaag de dag deel uit van de gemeente Putbus. De monumenten herdenken twee historische landingen van troepen op Rügen: die van Brandenburgse soldaten in 1678 en die van Pruisische troepen in 1715. Beide operaties waren onderdeel van de strijd om de heerschappij over het zuidelijke Oostzeegebied, en de zuilen dienden om die Pruisische machtsclaim ook visueel kracht bij te zetten.
De plechtige onthulling van de eerste zuil bij Neukamp vond plaats op 15 oktober 1854. Precies een jaar later, op 15 oktober 1855, werd de tweede zuil bij Groß Stresow ingewijd - die datum viel bovendien samen met de zestigste verjaardag van Friedrich Wilhelm IV zelf. Een bewust gekozen symbolisch moment.
Gehouwen uit Rügens eigen bodem
Wat de Preußensäulen extra bijzonder maakt, is het materiaal waaruit ze zijn vervaardigd. De schijfvormige trommelstukken waaruit de zuilen zijn opgebouwd, en delen van de sokkels, werden gehouwen uit de zogenoemde Große Stein bij Nardevitz op het schiereiland Jasmund. Dit was een van de grootste zwerfstenen van heel Noord-Duitsland, miljoenen jaren geleden door gletsjers vanuit Scandinavië meegenomen en op Rügen achtergelaten.
De winning van het steen voor de zuilen heeft de zwerfkei echter grotendeels vernietigd. Wat er vandaag de dag nog van over is, steekt nog altijd zo'n drie meter boven het maaiveld uit en maakt nog steeds indruk - maar het is slechts een fractie van wat er ooit was. Het is een wrang bijeffect van het monument: om iets nieuws te bouwen, werd iets onvervangbaars opgeofferd.
Wat je ziet
De twee zuilen staan aan de zuidoostkust van Rügen, dicht bij het water. Ze hebben elk een hoogte van meer dan vijftien meter en zijn opgebouwd uit op elkaar gestapelde stenen trommels op een stenen sokkel. Hun robuuste, classicistische vormgeving past bij de Pruisische stijl van de negentiende eeuw: monumentaal, sober en bedoeld om eeuwen mee te gaan. De omgeving is rustig en groen, wat het contrast met de imposante zuilen des te groter maakt.
Praktisch en ligging
De Preußensäulen bevinden zich nabij de dorpen Neukamp en Groß Stresow, beide in de gemeente Putbus op het zuidoostelijke deel van Rügen. Putbus zelf is een charmante, planmatig aangelegde stad met een stervormig park en wit gepleisterde gebouwen in empirestijl - een bezoek aan de Preußensäulen combineert dan ook goed met een wandeling door dit bijzondere stadje.
In de omgeving
Wie toch al op weg is naar Jasmund om de bekende krijtrotsen of het nationaal park te bezoeken, kan onderweg een omweg maken langs Nardevitz om de overblijfselen van de Große Stein te zien - de zwerfkei die zijn leven gaf aan de monumenten. Het geeft het bezoek aan de Preußensäulen een extra dimensie: je ziet zowel het resultaat als de prijs die daarvoor betaald werd.
Op de kaart
Route plannenVeelgestelde vragen
Wat zijn de Preußensäulen?
De Preußensäulen zijn twee monumentale zuilen van meer dan 15 meter hoog op het eiland Rügen. Ze werden in 1854 en 1855 gebouwd in opdracht van de Pruisische koning Friedrich Wilhelm IV. De zuilen herdenken de landingen van Brandenburgse en Pruisische troepen op Rügen in 1678 en 1715, en waren een duidelijk symbool van de Pruisische machtsclaim over de zuidelijke Oostzeeregio.
Waar op Rügen staan de Preußensäulen en hoe kom ik er?
De twee zuilen staan aan de zuidoostkust van Rügen, bij de dorpen Neukamp en Groß Stresow. Beide dorpen maken tegenwoordig deel uit van de gemeente Putbus. Je bereikt de monumenten het gemakkelijkst per auto vanuit Putbus. Putbus zelf is goed bereikbaar via de hoofdweg over het eiland, en ook met de historische Rasender Roland stoomtrein kom je in de buurt.
Waarvan zijn de zuilen gemaakt?
De trommels en delen van de sokkels zijn uitgehouwen uit een van de grootste zwerfkeien van Noord-Duitsland: de Grote Steen bij Nardevitz op het schiereiland Jasmund. Door het uithouwen werd de zwerfkei grotendeels vernietigd. Toch steekt hij nog altijd meer dan drie meter boven de grond uit en is hij nog indrukwekkend te noemen. Een bezoek aan deze zwerfkei is een mooie aanvulling op je uitstapje.
Is een bezoek aan de Preußensäulen de moeite waard?
Voor liefhebbers van geschiedenis en monumenten zijn de zuilen zeker interessant. Ze vertellen een bijzonder verhaal over Pruisische macht en de geschiedenis van Rügen. De monumenten staan in een rustige, groene omgeving aan de zuidoostkust, wat de tocht extra aangenaam maakt. Wie ook de achtergrond van de gebruikte zwerfkei bij Nardevitz wil ontdekken, combineert meteen twee bijzondere plekken op het eiland.
Wanneer werden de zuilen precies ingewijd?
De zuil bij Neukamp werd ingewijd op 15 oktober 1854. De zuil bij Groß Stresow volgde precies een jaar later, op 15 oktober 1855, op de 60e verjaardag van koning Friedrich Wilhelm IV. De keuze voor die datum was bewust: de inauguratie op zijn verjaardag gaf het monument een extra persoonlijk en ceremonieel gewicht.
Is een bezoek geschikt voor kinderen en gezinnen?
Een bezoek aan de Preußensäulen kan zeker leuk zijn voor gezinnen. De imposante hoogte van de zuilen spreekt ook kinderen aan, en de tocht erdoorheen biedt een mooie gelegenheid om iets over de geschiedenis van het eiland te leren. De rustige ligging in de natuur maakt het aangenaam om te wandelen. Combineer het bezoek met een uitstapje naar het nabijgelegen Putbus voor een gevarieerde dag.
Wat is de beste tijd om de Preußensäulen te bezoeken?
De monumenten zijn het hele jaar door te bezoeken en zijn van buitenaf altijd zichtbaar. De lente en zomer bieden het aangenaamste weer en de mooiste groene omgeving. Wie drukte wil vermijden, kiest voor het voor- of naseizoen. In de herfst zorgen de gekleurde bomen rondom de zuilen voor een sfeervol beeld. Controleer lokale informatie voor actuele bereikbaarheid van de paden.
Wat is er nog meer te doen in de omgeving van de Preußensäulen?
Vanuit Neukamp en Groß Stresow is het een korte rit naar Putbus, een sfeervol classicistisch stadje met een prachtig park en het historische theater. Ook het schiereiland Jasmund met de Grote Steen bij Nardevitz, waaruit de zuilen zijn gehouwen, is een interessante bestemming. Verder ligt het Nationaal Park Jasmund met de beroemde krijtwitte kliffen en het Koningsboswoud niet ver weg.
Tickets & excursies
Boek vooraf de leukste activiteiten, tours en tickets.