Peilturm Kap Arkona
Op de winderige noordpunt van Rügen staat een toren die je bij eerste oogopslag misschien over het hoofd ziet - maar wie weet wat hij verbergt, kijkt met heel andere ogen naar dit sobere bakstenen bouwwerk. De Peilturm bij Kap Arkona is een van de stille getuigen van een bewogen militaire geschiedenis, verstopt tussen de beroemde vuurtorens en de resten van een eeuwenoud slavisch fort.
Geschiedenis
De Peilturm dateert uit de periode van de Reichsmarine en werd later gebruikt door de Kriegsmarine, de marine van het Derde Rijk, tussen 1935 en 1945. Het gebouw diende als peilfunkstation: een installatie waarmee radioverkeer op de zuidelijke Oostzee kon worden afgeluisterd en gevolgd. Schepen en vliegtuigen die via de ether communiceerden, konden met behulp van richtingzoektechniek worden gelokaliseerd. Kap Arkona was vanwege zijn ligging op de uiterste noordpunt van Rügen een strategisch ideale plek voor zo'n post - vanuit hier had men een maximale reikwijdte over de zee.
Na de oorlog verloor de toren zijn militaire functie, maar het gebouw bleef overeind als een tastbaar overblijfsel van de naziperiode op het eiland.
Wat je ziet
De Peilturm is een opvallend sober bouwwerk, karakteristiek voor de functionele militaire architectuur uit de jaren dertig. Hij staat direct naast de Jaromarsburg, de resten van een slavisch ringfort dat meer dan duizend jaar geleden door de Ranen werd gebouwd ter ere van hun god Svantevit. Die combinatie van middeleeuwse en twintigste-eeuwse geschiedenis op een paar honderd vierkante meter is bijzonder en maakt dit hoekje van Kap Arkona tot een gelaagde plek.
Vanaf de toren of de omgeving heb je zicht op de twee bekende vuurtorens van Kap Arkona, die tot de meest gefotografeerde bouwwerken van Rügen behoren. De combinatie van de drie torens in één landschap geeft het kaap zijn onmiskenbare silhouet.
Praktisch en ligging
De Peilturm bevindt zich op het schiereiland Wittow, aan de absolute noordpunt van Rügen, direct bij Kap Arkona. Het kaap is alleen te voet of per smalspoortrein te bereiken vanuit het nabijgelegen dorp Putgarten - auto's mogen niet verder dan de parkeerplaats aan de rand van het dorp. Die kleine wandeling over de klif is overigens al de moeite waard: het pad loopt langs de markante krijtachtige steilkust met weids uitzicht over de Oostzee.
Concrete openingstijden en toegangsprijzen voor de Peilturm zelf zijn afhankelijk van het seizoen en het actuele beheer; het is verstandig dit vooraf te controleren bij de lokale VVV of via de beheerende instantie.
In de omgeving
Kap Arkona is sowieso een van de meest bezochte plekken op Rügen, en terecht. Naast de Peilturm en de Jaromarsburg zijn er de twee vuurtorens - een kleine uit 1827, ontworpen door de beroemde architect Karl Friedrich Schinkel, en een grotere uit 1902. Beide zijn bezienswaardig en bieden vanuit hun lantaarnverdieping een adembenemend uitzicht over zee en land.
Even verderop, in het gehucht Cape Arkona, vind je kleine horecagelegenheden waar je na een wandeling langs de kust kunt bijkomen. En wie meer wil weten over de slavische voorgeschiedenis van Rügen, kan terecht in het nabijgelegen Ralswiek, waar regelmatig historische evenementen rondom die periode worden georganiseerd.
De Peilturm mag dan minder in het oog springen dan zijn buren, maar wie stil staat bij zijn functie en zijn tijd, ontdekt een indrukwekkend stukje Europese geschiedenis - pal aan de rand van de Oostzee.
Op de kaart
Route plannenVeelgestelde vragen
Wat is de Peilturm Kap Arkona?
De Peilturm Kap Arkona is een voormalige peilradiobasis van de Duitse Rijksmarine, later Kriegsmarine, aan de Oostzee. De toren werd gebruikt om het radioverkeer op de zuidelijke Oostzee te observeren en te monitoren. Hij staat vlak naast de historische Jaromarsburg op Kaap Arkona, aan de noordpunt van het Rügen-schiereiland Wittow.
Waar ligt de Peilturm precies op Rügen?
De toren bevindt zich op Kaap Arkona, de meest noordelijke punt van het schiereiland Wittow en daarmee van het hele eiland Rügen. Vanuit de toren heb je zicht op de twee vuurtorens van Kap Arkona. Het gebied is alleen te voet of per pendelbusje bereikbaar; auto's moeten worden achtergelaten op een parkeerplaats in het naburige dorp Putgarten.
Waarom is de Peilturm de moeite waard om te bezoeken?
De toren combineert maritieme geschiedenis met een prachtige locatie aan de Oostzee. Als voormalige militaire installatie vertelt hij een uniek verhaal over de rol van Rügen tijdens de Tweede Wereldoorlog. In de directe omgeving liggen bovendien de iconische vuurtorens en de middeleeuwse Slavische ringwal Jaromarsburg, zodat je op een kleine oppervlakte meerdere bijzondere bezienswaardigheden combineert.
Wat kun je er zien en doen?
Bezoekers kunnen de toren van buiten bekijken en de historische context verkennen. In de omgeving liggen de twee vuurtorens van Kap Arkona, waarvan er een beklommen kan worden voor een weids uitzicht over de Oostzee. Ook de nabijgelegen Jaromarsburg, een gereconstrueerde Slavische burchtwal, is interessant om te verkennen. Verder zijn er kliffen, wandelpaden en een breed strand in de buurt.
Is de Peilturm geschikt voor kinderen en gezinnen?
De omgeving van Kap Arkona is over het algemeen goed geschikt voor gezinnen. De wandeling vanuit Putgarten is kort en overzichtelijk, en kinderen vinden de vuurtorens en de historische ringwal doorgaans fascinerend. De militaire geschiedenis van de Peilturm biedt voor oudere kinderen een interessant educatief element. Houd er rekening mee dat de kliffen aan de kust gevaarlijk kunnen zijn, dus houd jongere kinderen goed in de gaten.
Wat is de beste tijd om de Peilturm te bezoeken?
Kap Arkona is het hele jaar door indrukwekkend, maar de lente en vroege herfst zijn ideaal: het is dan rustiger dan in het hoogseizoen en het weer is aangenaam voor een wandeling. In de zomer is het druk, maar dan profiteer je van de langste dagen en het warmste zwemweer op het naburige strand. In de winter heeft het gebied een ruige, stille charme met vrijwel geen toeristen.
Wat is er nog meer te zien en te doen in de buurt van de Peilturm?
Direct naast de Peilturm staan de twee vuurtorens van Kap Arkona en de Jaromarsburg. Op loopafstand liggen kliffen met spectaculair uitzicht over de Oostzee en het strand van Arkona. Het nabijgelegen vissersplaatsje Vitt, met zijn rietgedekte huisjes en kapel, is een populair uitstapje. Verder zijn de dorpen op het schiereiland Wittow en het strand van Glowe en Breege goed bereikbaar.
Tickets & excursies
Boek vooraf de leukste activiteiten, tours en tickets.