Mahnkesche Mühle
Op slechts een steenworp afstand van het vasteland, in de havenstad Stralsund die de poort vormt naar Rügen, staat een opvallende getuige van vroeger ambacht: de Mahnkesche Mühle. Deze windmolen is de laatste historische molen van Stralsund en vertelt het verhaal van wind, graan en een stad die eeuwenlang haar eigen koers voer aan de Oostzee.
Geschiedenis
De Mahnkesche Mühle dateert uit de tweede helft van de achttiende eeuw en was oorspronkelijk gebouwd op de zogenaamde Mahnkesche Wiesen, een weiland vlakbij de Rügendamm - de verbindingsdam naar het eiland Rügen. Op die plek maalde de molen generaties lang zijn graan, aangedreven door de Oostzeewind die over de vlakke omgeving raast.
In 1958 werd de windaandrijving vervangen door een elektrische motor, een veelvoorkomende aanpassing in de naoorlogse jaren toen efficiëntie belangrijker werd dan traditie. Toch bleef de molen nog tot 1968 in bedrijf, een opmerkelijk lang leven voor een molen die al zo'n twee eeuwen op zijn benen stond. In 1980 sloeg het ongeluk toe: een brand beschadigde delen van het molencomplex, waaronder een graanopslagplaats, een machinekamer en het molenaarshuis. Daarna werd de molen verplaatst en herbouwd in de dierentuin van Stralsund, de Stralsunder Tierpark, waar hij vandaag de dag nog te bewonderen is.
Wat je ziet
De Mahnkesche Mühle is een zogenaamde galerij-hollandse molen, een type dat in Noord-Duitsland wijdverspreid was en dat je herkent aan de kenmerkende omloop of galerij halverwege de romp, van waaruit de molenaar de wieken kon bedienen. De molen heeft zeildoekroedes en een eenvoudige windwijzer.
De afmetingen zijn indrukwekkend voor wie de molen van dichtbij bekijkt: hij is 16,10 meter hoog, met een diameter van 13 meter aan de basis die geleidelijk versmalt naar 5,30 meter aan de onderkant van de kap. Binnenin bevindt zich een gietijzeren as van maar liefst 3,4 ton, vervaardigd door de Stralsundse molenmakersfabriek Otto Hübner. Deze zwaar gietijzeren as was tot in de jaren twintig van de twintigste eeuw in gebruik en is een prachtig voorbeeld van negentiende-eeuws industrieel vakmanschap.
Ligging en bereikbaarheid
De molen staat in de Stralsunder Tierpark, de dierentuin van Stralsund. Stralsund zelf ligt direct aan het vasteland, verbonden met Rügen via de Rügendamm en de modernere Rügenbrücke. Voor bezoekers die vanuit Rügen komen - of er juist naartoe gaan - is de molen dus gemakkelijk te combineren met een bezoek aan de stad. Stralsund is sowieso een bezoek waard: de middeleeuwse binnenstad staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst en biedt met onder meer het Ozeaneum een rijke dagvulling.
In de omgeving
Wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van Rügen en de omliggende regio, vindt in Stralsund een uitstekende thuisbasis. De stad biedt historische architectuur, het Stralsundse Volkstheater en directe verbindingen naar de eilandhoofdplaats Bergen auf Rügen. Op het eiland zelf zijn molens als bouwtype weliswaar minder prominent aanwezig, maar de agrarische geschiedenis van Rügen - met zijn uitgestrekte graanvelden en traditionele boerderijen - sluit naadloos aan bij de wereld die de Mahnkesche Mühle vertegenwoordigt.
De combinatie van een bezoek aan de molen in de dierentuin, een wandeling door de UNESCO-binnenstad en vervolgens de oversteek naar Rügen maakt van Stralsund een logisch en boeiend startpunt voor elke Rügen-reis.
Op de kaart
Route plannenVeelgestelde vragen
Wat is de Mahnkesche Mühle?
De Mahnkesche Mühle is de laatste historische molen van Stralsund. Het gaat om een zogenaamde galerij-Hollander uit de tweede helft van de 18e eeuw, uitgerust met zeildoekwieken en een eenvoudige windrose. De molen was oorspronkelijk bijna 16 meter hoog en had een diameter van 13 meter aan de voet. Tot 1968 was de molen in bedrijf, aanvankelijk op windkracht en later op elektrische aandrijving.
Staat de molen op het eiland Rügen zelf?
De molen staat niet op Rügen zelf, maar in de dierentuin van Stralsund, de havenstad direct aan de vaste wal tegenover Rügen. Stralsund is via de Rügendamm verbonden met het eiland en is voor veel bezoekers de poort naar Rügen. Een bezoek aan de molen combineert prima met een dag in deze prachtige Hanzestad.
Hoe kom ik bij de Mahnkesche Mühle?
Vanuit Rügen rijd of fiets je via de Rügendamm naar Stralsund. De molen bevindt zich in de Stralsunder Tierpark. Met de auto volg je de borden naar de dierentuin. Stralsund is ook per trein uitstekend bereikbaar, waarna je met het openbaar vervoer of te voet de dierentuin kunt bereiken. Controleer voor vertrek de actuele openingstijden van de dierentuin.
Waarom is de molen de moeite waard om te bezoeken?
De Mahnkesche Mühle is een uniek stukje industrieel erfgoed: de enige overgebleven historische molen van Stralsund. De molen werd zorgvuldig gereconstrueerd en herplaatst in de dierentuin. Bijzonder is de gietijzeren as van maar liefst 3,4 ton, vervaardigd door de Stralsunder molenbouwfabriek Otto Hübner. Voor liefhebbers van geschiedenis en ambachtelijke techniek is dit een fascinerende bezienswaardigheid.
Is een bezoek aan de molen geschikt voor kinderen en gezinnen?
Ja, zeker. De molen ligt op het terrein van de Stralsunder Tierpark, waardoor een bezoek voor gezinnen dubbel de moeite waard is. Kinderen kunnen de indrukwekkende afmetingen van de molen met eigen ogen zien, terwijl de dierentuin zelf een volledige dag gezinsuitje biedt. Het is een leuke combinatie van natuur, dieren en historische cultuur.
Wat kan ik zien bij de Mahnkesche Mühle?
Bij de molen zie je een goed bewaard voorbeeld van een galerij-Hollander met zeildoekwieken en een windrose. Oorspronkelijk behoorde bij het molencomplex ook een graanopslagplaats, een machinehuis en een mólenwoning. Informatieborden vertellen meer over de geschiedenis en de werking van de molen. De imposante gietijzeren as van 3,4 ton is een bijzonder technisch detail dat opvalt.
Wanneer is het beste moment om de molen te bezoeken?
De molen is het aantrekkelijkst te bezoeken in het voor- of naseizoen, wanneer Stralsund minder druk is dan op het hoogtepunt van de zomer. Het voorjaar en de vroege herfst bieden aangenaam weer en mooie lichtomstandigheden voor foto's. Combineer het bezoek met een wandeling door de historische binnenstad van Stralsund, die op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat.
Wat is er nog meer te doen in de buurt?
Stralsund zelf biedt volop bezienswaardigheden, waaronder het Deutsches Meeresmuseum en de middeleeuwse binnenstad. Vlak over de Rügendamm wacht het eiland Rügen met de krijtrotsen van Jasmund, het kuuroord Binz en de uitgestrekte stranden. Een combinatie van een bezoek aan de molen en een verkenning van Rügen maakt van je uitstap een gevarieerde en onvergetelijke dag.
In de omgeving
Tickets & excursies
Boek vooraf de leukste activiteiten, tours en tickets.