Blaue Scheune

Op het kleine, autovrije eiland Hiddensee - dat vlak ten westen van Rügen in de Oostzee ligt - staat een gebouw dat al meer dan een eeuw kunstenaars en bezoekers weet te betoveren. De Blaue Scheune in het dorpje Vitte is niet zomaar een blauw geverfde schuur. Het is een levend monument voor vrouwelijke kunstenaars, ambachtelijke geschiedenis en de bijzondere sfeer die Hiddensee altijd al heeft uitgestraald.
Geschiedenis: van visserswoning tot kunstenaarsplek
Het pand gaat ver terug in de tijd. In oorsprong is het een zogeheten Nederduits hallenhaus, een traditioneel Noord-Duits gebouwtype dat al in de achttiende eeuw op Hiddensee stond. Het diende aanvankelijk als eenvoudige visserskate, een functionele woning voor mensen die hun bestaan aan zee ontleenden. Later nam een molenaar en bakkersmester het gebouw over, die er zijn schuur, bakkerij en woonruimte in onderbracht.
Rond 1920 veranderde alles. De kunstenares Henni Lehmann kocht het oude pand en gaf het de opvallende blauwe kleur die het tot op de dag van vandaag zijn naam geeft. Die kleurkeuze was geen toeval: Lehmann maakte van de Blaue Scheune een bruisend middelpunt voor gelijkgestemde kunstenaars. Al snel werd het gebouw de vaste uitvalsbasis voor de Hiddenseer Künstlerinnenbund, een bijzondere vereniging van vrouwelijke kunstenaars die op het eiland werkten en exposeerden.
De Künstlerinnenbund: vrouwen aan het woord
De kunstenaarskring die rond de Blaue Scheune ontstond, was voor die tijd opmerkelijk. In een periode waarin vrouwen in de kunstwereld nauwelijks serieus werden genomen, creëerden deze schilderessen hun eigen platform. Centrale figuren waren Katharina Bamberg, Clara Arnheim en Elisabeth Andrae. De bekendste naam uit dit gezelschap is ongetwijfeld Elisabeth Büchsel, die geldt als de meest vermaarde vrouwelijke kunstenares die Hiddensee ooit heeft voortgebracht. Haar werk, sterk verbonden met het licht en de natuur van het eiland, draagt nog altijd de stempel van deze bijzondere plek.
In de jaren vijftig kocht de kunstenaar Günter Fink (1913-2000) het historische pand. Onder zijn beheer bleef de Blaue Scheune haar functie als kunstgalerie trouw, en groeide ze opnieuw uit tot een geliefde bestemming voor iedereen die op Hiddensee komt voor meer dan strand en stilte.
Wat je ziet: het laatste rookhuis van Hiddensee
Naast de kunsthistorische betekenis heeft de Blaue Scheune ook een bijzondere bouwhistorische waarde. Het pand is namelijk het laatste overgebleven zogeheten Rauchhaus op Hiddensee, een rookhuis. Deze gebouwen hadden vroeger geen echte schoorsteen: de rook van het haardvuur ontsnapte via kieren en spleten in het rieten dak. Die primitieve maar doeltreffende constructie was lang de norm op de eilanden langs de Baltische kust.
De combinatie van die rauwe, historische bouwvorm met de levendige blauwe buitenkant maakt de Blaue Scheune visueel onweerstaanbaar. In de zomermaanden is de galerie twee keer per week geopend voor het publiek, op woensdagen en zondagen.
Praktisch en ligging
De Blaue Scheune bevindt zich in Vitte, het grootste dorp van Hiddensee. Hiddensee zelf is bereikbaar per veerboot vanuit onder andere Schaprode op Rügen. Het eiland kent geen autoverkeer, wat de sfeer rustiek en tijdloos houdt. Een bezoek aan de Blaue Scheune combineert u makkelijk met een wandeling door Vitte of een fietstocht over het eiland.
In de omgeving
Hiddensee biedt naast de Blaue Scheune nog veel meer voor wie van natuur en cultuur houdt. Het eiland maakt deel uit van het Nationaal Park Vorpommersche Boddenlandschaft en herbergt prachtige duinen, rietvelden en uitgestrekte stranden. Rügen zelf, op korte bootafstand, biedt aanvullende bezienswaardigheden zoals de imposante krijtrotsen van Königsstuhl. Samen vormen Rügen en Hiddensee een ideale combinatie voor een cultuurrijk en natuurpuur Oostzee-avontuur.
Op de kaart
Route plannenVeelgestelde vragen
Wat is de Blaue Scheune?
De Blaue Scheune ('Blauwe Schuur') in Vitte is een historisch gebouw op het eiland Hiddensee. Oorspronkelijk was het een Nederduits hallenhuis uit de achttiende eeuw, dat dienstdeed als vissershut en later als schuur, bakkerij en woning van een molenaar-bakker. Tegenwoordig is het een bekende kunstgalerie en de laatste overgebleven rookschuur op Hiddensee, wat het extra bijzonder maakt.
Ligt de Blaue Scheune op Rügen?
De Blaue Scheune ligt niet op Rügen zelf, maar op het nabijgelegen eiland Hiddensee, in het dorpje Vitte. Hiddensee is een autoloos eiland dat goed bereikbaar is per veerboot vanuit de Rügense plaatsen Schaprode en Bergen op Rügen. Een bezoek aan Hiddensee is dan ook een populaire dagtrip voor Rügen-bezoekers.
Hoe kom ik bij de Blaue Scheune?
Vanaf Rügen neem je de veerboot naar Hiddensee; de oversteek duurt afhankelijk van de vertrekhaven ongeveer een halfuur tot een uur. Eenmaal in Vitte aangekomen, is de Blaue Scheune goed te vinden, want het opvallend blauw geschilderde gebouw springt er direct uit. Omdat Hiddensee autovrij is, verplaats je je er te voet of per fiets.
Waarom is de Blaue Scheune de moeite waard?
Het gebouw is om meerdere redenen bijzonder. Het is de laatste nog bestaande rookschuur op Hiddensee, een gebouwtype zonder schoorsteen waarbij rook via kieren in het dak ontsnapte. Daarnaast heeft het een rijke kunsthistorische achtergrond: hier exposeerde de Hiddenseer Kunstenaressenbond, verbonden aan bekende namen als Elisabeth Büchsel. Ook nu nog is het een actieve galerie met wisselende tentoonstellingen.
Wat kun je er zien en doen?
Bezoekers kunnen de galerie bezoeken en kennismaken met kunst die nauw verbonden is met Hiddensee. De tentoonstellingen wisselen, maar sluiten vaak aan bij de rijke artistieke traditie van het eiland. Naast de galerie is het gebouw zelf een bezienswaardigheid: de karakteristieke blauwe kleur werd rond 1920 gekozen door kunstenares Henni Lehmann, die het pand kocht en er haar atelier van maakte.
Wanneer is de Blaue Scheune open?
De galerie is in de zomermaanden geopend, twee dagen per week: op woensdag en zondag. Buiten het zomerseizoen is de Blaue Scheune doorgaans gesloten. Plan je bezoek aan Hiddensee dus bij voorkeur in de zomerperiode en combineer het met een dag aan zee, want Hiddensee staat ook bekend om zijn mooie stranden en rustige natuur.
Is de Blaue Scheune geschikt voor kinderen en gezinnen?
Een bezoek aan Hiddensee is zeker leuk voor het hele gezin. Het eiland zelf, zonder auto's en met mooie natuur, is ideaal voor een ontspannen dagje uit. De galerie zelf is het meest interessant voor kunst- en cultuurliefhebbers; jonge kinderen zullen de tocht naar en over het eiland waarschijnlijk spannender vinden dan de tentoonstelling zelf.
Wat is er nog meer te doen in de buurt?
Hiddensee biedt naast de Blaue Scheune genoeg te zien en te doen. Het eiland heeft mooie stranden, uitgestrekte natuurgebieden en pittoreske dorpjes. Vitte zelf heeft eetgelegenheden en kleine winkeltjes. De vuurtoren op het noordelijke puntje van het eiland is ook een populaire bestemming. Terug op Rügen kun je verder genieten van de Kreidefelsen, het Nationalpark Jasmund of het kuuroord Binz.
In de omgeving
Tickets & excursies
Boek vooraf de leukste activiteiten, tours en tickets.